Landwinkel De Kastanjeboom

Vereniging Vallei en Boerderij

check de vernieuwde webstie van Vallei & Boerderij

 

Vereniging Vallei en boerderij.pdf 

(bron: Wikipedia)

De Gelderse Vallei is een streek gelegen in Midden-Nederland. Het gebied ligt ruwweg tussen de Utrechtse Heuvelrug in het westen, een stukje Nederrijn in het zuiden, de Veluwe in het oosten en de Randmeren in het noorden. De Gelderse Vallei ligt voor 2/3 in de provincie Gelderland en voor 1/3 in de provincie Utrecht.

 Ontstaan

Voordat de Gelderse Vallei ontstond, lag op deze plek het dal van de Maas. Tijdens de op één na laatste ijstijd, het Saalien, nam een grote ijslob vanuit het noorden bezit van dit dal. De Maas moest hierdoor zijn loop afbuigen naar het westen. Het ijs stuwde de ondergrond op tot hoge stuwwallen; de Utrechtse Heuvelrug en de westflank van de Veluwe. Toen het ijs zich terugtrok bleef er een diep glaciaal bekken achter, dat in het noordelijk deel ongeveer 100 meter diep was. Deze depressie werd sindsdien geleidelijk opgevuld, dit begon al direct na het afsmelten van het ijs. Er ontstond toen een diep glaciaal meer waarin een tientallen meters dik pakket kleiige ijsmeerafzettingen werd gevormd. In de warme periode daarna, het Eemien, steeg de zeespiegel en bereikte de zee de Gelderse Vallei, waardoor zeeklei werd afgezet. In de laatste ijstijd die hierop volgde werd dekzand afgezet. In het Holoceen is er vervolgens lokaal veen afgezet.

 Landschap

Het relatief laag gelegen gebied heeft een nat karakter. Delen van het gebied zijn dan ook in vroegere tijden sterk venig geweest met blauwgrasland. Bijvoorbeeld in het Binnenveld (tussen Ede, Wageningen, Rhenen en Veenendaal) zijn hier nog sporen van te vinden en dit gebied wordt dan ook beschermd. Overblijfselen kan men ook terugvinden in plaatsnamen, zoals Veenendaal, Ederveen en Nijkerkerveen.

Ook de naam Barneveld heeft waarschijnlijk een natte oorsprong. De oudste vorm is Barnevelde (1174) [1]; als de naam in hedendaags Nederlands omgezet zou moeten worden, zouden we over Bronveld spreken. De naam betekent open terrein waar water opkwelt.[2][3] Deze kwel is afkomstig uit de stuwwallen aan weerszijden van de vallei.

Het landschap kent een afwisseling tussen vooral grasland en kleine bos- en heidegebieden. Een voorbeeld van dat laatste is het bos- en heidegebied genaamd Erica ten westen van Barneveld. De oudste bebouwing bevindt zich tegen de randen van de stuwwallen aan, met uitzondering van Barneveld. Dit gebied wordt gekenmerkt door vooral lage begroeiing.

 Indeling

De Gelderse Vallei kan men ruwweg in drie delen verdelen:

Plaatsen: Amersfoort (Ut), Hoogland (Ut), Eembrugge (Ut), Eemnes (Ut), Eemdijk (Ut), Spakenburg (Ut), Baarn (Ut) en Soest (Ut). Afwatering: De Eem.

Plaatsen: Harskamp (Gl), Wekerom (Gl), Kootwijkerbroek (Gl), Stroe (Gl), Barneveld (Gl), Voorthuizen (Gl), Achterveld (Ut), De Glind (Gl), Leusden (Ut), Hoevelaken (Gl), Terschuur (Gl), Zwartebroek (Gl), Nijkerkerveen (Gl), Nijkerk (Gl) en Putten (Gl). Afwatering: De Barneveldse Beek.

  • De Zuidelijke Vallei (ten zuiden van Leusden en Barneveld)

Plaatsen: Wageningen (Gl), Rhenen (Ut), Bennekom (Gl), Ede (Gl), Veenendaal (Ut), De Klomp (Gl), Ederveen (Gl), Lunteren (Gl), Renswoude (Ut), Scherpenzeel (Gl), Overberg (Ut), Maarsbergen (Ut) en Woudenberg (Ut). Afwatering: De Lunterse Beek, Heiligenbergerbeek, Valleikanaal en de Grift of Grebbe.

Vallei en boerderij  De Kastanjeboom